Sovet binaları niyə məhz 5 və 9 mərtəbəli tikilib?

Digərləri 08 Fev 2026 08:08:00 238 0

Keçmiş Sovet İttifaqının memarlıq simvoluna çevrilən binaların mərtəbə sayı təsadüfi deyil. Şəhərləri bürüyən bu standart hündürlüklərin arxasında həm insan sağlamlığı, həm də ciddi dövlət qənaəti dayanırdı.

Son.az xəbər verir ki, 1950-60-cı illərdə sürətlə tikilən "Xruşşovka"ların 5 mərtəbəli olmasının əsas səbəbi liftdir.

O dövrün tikinti standartlarına görə, 5 mərtəbəyə qədər olan binalarda lift quraşdırmaq məcburi deyildi. Liftin quraşdırılması və ona xidmət göstərilməsi çox baha başa gəldiyi üçün dövlət büdcəsinə qənaət məqsədilə binalar 5 mərtəbədə saxlanılırdı.

Tibbi araşdırmalar göstərirdi ki, sağlam bir insan lift olmadan maksimum 5-ci mərtəbəyə qədər pilləkənlə çıxa bilər və bu, onun səhhətinə ciddi zərər vurmaz.

Daha sonra tikilən "9 mərtəbəli" binaların hündürlüyü isə təhlükəsizlik qaydaları ilə bağlı idi.

O dövrün standart yanğınsöndürən maşınlarının pilləkənləri maksimum 27-28 metr hündürlüyə çata bilirdi. Bu isə düz 9 mərtəbəli binanın sonuncu mərtəbəsinə bərabər idi.

Əgər bina 10 və ya daha çox mərtəbəli tikilsəydi, həm yanğın təhlükəsizliyi üçün xüsusi tüstü sovurma sistemləri, həm də mütləq şəkildə iki lift (biri yük, biri sərnişin üçün) quraşdırılmalı idi. 9 mərtəbəli binada isə bir lift kifayət edirdi.

Sovet rəhbərliyi qısa müddətdə milyonlarla insanı evlə təmin etməli idi. Buna görə də "memarlıq gözəlliyi" deyil, funksionallıq və sürət ön plana keçdi. Binalar zavodlarda hazırlanan beton bloklarla "konstruktor" kimi yığılırdı. 5 və 9 mərtəbəli qəliblər standart olduğu üçün tikinti həm ucuz, həm də rekord dərəcədə sürətli başa gəlirdi.

Bu binaların mərtəbə sayının aşağı olması həm də o dövrün şəhərsalma planına uyğun idi. Binalar arasında böyük məsafələr qoyulurdu ki, otaqlara günəş işığı rahat düşsün və uşaqlar üçün geniş oyun meydançaları qalsın. Lalə Qüdrətova Son.az

Mənbə: milli.az

1/1 ErrorException in Filesystem.php line 75: file_put_contents(/home/javid/web/son.az/public_html/storage/framework/sessions/b35b0976e2d5f72d60610614aad7c670673aa3a5): failed to open stream: No space left on device

in Filesystem.php line 75
at HandleExceptions->handleError('2', 'file_put_contents(/home/javid/web/son.az/public_html/storage/framework/sessions/b35b0976e2d5f72d60610614aad7c670673aa3a5): failed to open stream: No space left on device', '/home/javid/web/son.az/public_html/vendor/laravel/framework/src/Illuminate/Filesystem/Filesystem.php', '75', array('path' => '/home/javid/web/son.az/public_html/storage/framework/sessions/b35b0976e2d5f72d60610614aad7c670673aa3a5', 'contents' => 'a:4:{s:6:"_token";s:40:"xXAacyTQ3QTbFuxY7oP9hRKfSES3dlydpRU4xCXv";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:96:"http://test.serfeli.az/index.php/az/news/36429/sovet-binalari-niye-mehz-5-ve-9-mertebeli-tikilib";}s:9:"_sf2_meta";a:3:{s:1:"u";i:1775150605;s:1:"c";i:1775150605;s:1:"l";s:1:"0";}s:5:"flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}', 'lock' => true))
at file_put_contents('/home/javid/web/son.az/public_html/storage/framework/sessions/b35b0976e2d5f72d60610614aad7c670673aa3a5', 'a:4:{s:6:"_token";s:40:"xXAacyTQ3QTbFuxY7oP9hRKfSES3dlydpRU4xCXv";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:96:"http://test.serfeli.az/index.php/az/news/36429/sovet-binalari-niye-mehz-5-ve-9-mertebeli-tikilib";}s:9:"_sf2_meta";a:3:{s:1:"u";i:1775150605;s:1:"c";i:1775150605;s:1:"l";s:1:"0";}s:5:"flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}', '2') in Filesystem.php line 75
at Filesystem->put('/home/javid/web/son.az/public_html/storage/framework/sessions/b35b0976e2d5f72d60610614aad7c670673aa3a5', 'a:4:{s:6:"_token";s:40:"xXAacyTQ3QTbFuxY7oP9hRKfSES3dlydpRU4xCXv";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:96:"http://test.serfeli.az/index.php/az/news/36429/sovet-binalari-niye-mehz-5-ve-9-mertebeli-tikilib";}s:9:"_sf2_meta";a:3:{s:1:"u";i:1775150605;s:1:"c";i:1775150605;s:1:"l";s:1:"0";}s:5:"flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}', true) in FileSessionHandler.php line 70
at FileSessionHandler->write('b35b0976e2d5f72d60610614aad7c670673aa3a5', 'a:4:{s:6:"_token";s:40:"xXAacyTQ3QTbFuxY7oP9hRKfSES3dlydpRU4xCXv";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:96:"http://test.serfeli.az/index.php/az/news/36429/sovet-binalari-niye-mehz-5-ve-9-mertebeli-tikilib";}s:9:"_sf2_meta";a:3:{s:1:"u";i:1775150605;s:1:"c";i:1775150605;s:1:"l";s:1:"0";}s:5:"flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}') in Store.php line 255
at Store->save() in StartSession.php line 89
at StartSession->terminate(object(Request), object(Response)) in Kernel.php line 135
at Kernel->terminate(object(Request), object(Response)) in index.php line 59

02 Apr 2026 21:23